ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТИЗИМИДА ПРОБАЦИЯ ХИЗМАТИ ТАШКИЛ ЭТИЛАДИ

11:54, 03.12.2018
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТИЗИМИДА  ПРОБАЦИЯ ХИЗМАТИ ТАШКИЛ ЭТИЛАДИ

Сўнгги икки йил ичида ички ишлар органларини халқ, жамият ва давлат манфаатларини ҳимоя қиладиган тузилмага айлантириш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилди. 


Хусусан, куч ва воситалар қайта тақсимланиб, аҳолига бевосита яқин бўлган қуйи тизимлар мустаҳкамланди, соҳага замонавий ва инновацион технологиялар жорий этилди. Ички ишлар органлари ходимлари учун зарур моддий-техника таъминоти бўйича етарли шарт-шароитлар яратиб берилди. Натижада жиноятчиликнинг йилдан-йилга камайишига эришилмоқда.

Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан жорий йилнинг 7 ноябрь куни «Жиноят-ижроия қонунчилигини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорнинг қабул қилиниши ҳам жиноятчиликка қарши курашиш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирларнинг мантиқий давоми бўлди. Қарорга кўра, 2019 йил 1 январдан эътиборан, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бош бошқармасининг Озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларнинг ижро этилишини назорат қилиш бошқармаси ва унинг ҳудудий бўлинмалари негизида вазирликнинг Жазони ижро этиш бош бошқармаси ҳузуридаги Пробация хизмати ва тегишинча унинг ҳудудий бўлинмалари ташкил этилади.

Пробация хизматининг асосий вазифалари шартли ҳукм қилинган ва жазони ўташ муддатидан илгари шартли озод қилинган шахсларнинг хулқ-атвори устидан таъсирчан назоратни амалга ошириш, назорат остидагилар, шунингдек, жазони ижро этиш муассасаларидан озод этилган вояга етмаганларнинг ижтимоий мослашуви ва ишга жойлашишига, жумладан, уларнинг касбий тайёргарлиги бўйича тадбирларни ташкил этиш орқали ҳар томонлама амалий кўмаклашиш, назорат остидагиларнинг қайта жиноят содир этиш хавфини аниқлаш ва бунга йўл қўймаслик бўйича профилактик чора-тадбирларни амалга ошириш, уларнинг шахсини ижтимоий-психологик портретини тузган ҳолда ўрганишдан иборат.

Мисол учун А. исмли шахс ўғрилик жиноятини содир этди ва суднинг ҳукмига кўра, унга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 169-моддаси 2-қисми «г» банди билан 4 йил муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди. Суд содир этилган жиноятнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражаси, айбдорнинг шахси ва ишдаги бошқа ҳолатларни эътиборга олиб, А. исмли шахсни тайинланган жазони ўтамасдан туриб ҳам унинг хулқини назорат қилиш орқали тузатиш мумкинлиги юзасидан қатъий фикрга келиб, унга нисбатан шартли 2 йил синов муддати белгилади. Унга муайян вақт мобайнида етказилган зарарни бартараф этиш, ишга кириш, яшаш жойи, иш ёки ўқиш жойи ўзгариб қолса, бу ҳақда унинг хулқи устидан назорат олиб борувчи идорага хабар бериб туриш, ўз вақтида ушбу идораларда рўйхатдан ўтиб туриш, муайян жойларда бўлмаслик, муайян вақтда яшаш жойида бўлиш каби мажбуриятларни юклади.

Айниқса, мазкур хизмат синов муддатини ўтаётган маҳкумга юклатилган мажбуриятларнинг бажарилишини, унинг хулқ-атвори, қайта жиноят содир этиш хавфини аниқлаб боради ҳамда бунга йўл қўймаслик бўйича профилактик чораларни амалга оширади. Бу эса, ўз ўрнида шахсни жамиятдан ажратмаган ҳолда тарбиялаш имконини беради. Пробация хизмати нафақат синов, балки муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш, мажбурий жамоат ишлари, ахлоқ тузатиш ишлари, озодликни чеклаш каби озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларнинг ижро этилишини ҳам назорат қилади.

Пробация хизмати ҳозирда кўп­лаб ривожланган мамлакатларда мавжуд. Масалан, Латвияда пробация хизмати мустақил давлат хизмати ҳисобланади. Грузияда пробация хизмати фаолияти 2007 йил 19 июндаги «Қамоқ билан боғлиқ бўлмаган жазоларни ижро этиш ва пробация тўғрисида»ги қонун билан тартибга солинган. Ушбу қонунга асосан, пробация хизматининг умумий бошқаруви Жазони ижро этиш ва пробация вазирлигига юклатилган. Вазирлик тизимида озодликдан маҳрум этиш жазоси билан боғлиқ бўлмаган жазоларни ижро этишга масъул Пробация миллий агентлиги фаолият кўрсатади. Агентлик фаолияти тўғрисидаги низом Жазони ижро этиш ва пробация вазири томонидан тасдиқланган.

Буюк Британия жиноят-ижроия қонунчилигига кўра, озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган ҳукмни кечиктириш, пробация, жамоат ишларига жалб қилиш сингари замонавий пенитенциар тизим имкониятларидан кенг фойдаланилади. Ҳукмни кечиктириш институти жиноят содир этган шахснинг суд ҳукми чиққунга қадар тузалиш йўлига ўтганлиги, қилмишидан пушаймонлиги муносабати билан қўлланувчи таъсир чораси ҳисобланади. Бундан ташқари, жиноят содир этган шахс жамоат ишларига жалб қилинганида ундан 40 соатдан 240 соатгача ҳақ тўланмаган тартибда жамоат ишларини бажариш талаб этилади.

Бугунги кунда жиноий жазоларнинг либераллаштирилиши муносабати билан озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларнинг қўлланилиши йил сайин ортиб боряпти. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Олий суди матбуот хизматининг маълумотига кўра, жорий йилнинг 9 ойида судланган шахслар сони 27193 нафарни ташкил этиб, шундан 6696 нафар шахсга озодликдан маҳрум қилиш ва 18900 нафарига бошқа турдаги жазолар тайинланди, 1597 нафар шахс шартли ҳукм қилинди.

Шунингдек, 2449 нафар шахс озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ бўлмаган жазолар тайинланиши муносабати билан суд залидан озод қилинди, маҳкумларнинг 23487 нафари жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинди, 7216 нафарига тайинланган жазоси енгили билан алмаштирилди, 5462 нафар шахсга нисбатан дастлабки тергов органлари томонидан асоссиз равишда қўйилган моддалар айбловдан чиқариб ташланди ёки қайта малакаланди. Етказилган 294,2 миллиард сўмдан зиёд моддий зарарнинг ўрнини қоплаган 2980 нафар шахсга нисбатан озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазо тайинланган.

Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, жиноят содир қилган шахсга жазо тайинлашдан асосий мақсад маҳкумни ахлоқан тузатишдир. Юртимизда озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазо турлари кўпайиши ва бу турдаги жазолар қўлланишининг сабаби маҳкумларни жамиятдан ажратмаган ҳолда ахлоқан тузатишдан иборат. Бу эса, ўз навбатида, ички ишлар органларининг амалда фаолият юритаётган озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларнинг ижро этилишини назорат қилиш хизмати фаолиятини янада такомиллаштириш заруратини юзага келтирди. Натижада мазкур хизмат негизида пробация хизмати ташкил этилиши белгиланди.

Хулоса қилиб айтадиган бўлсак, юртимизда пробация хизматининг ташкил этилиши озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларни ижро этиш, шартли ҳукм қилинган ва жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинган шахсларнинг хулқ-атвори устидан самарали назоратни амалга оширишга хизмат қилади. 

 

Муроджон МАТНИЁЗОВ,

ИИВ Ташкилий департаменти референтлар гуруҳи бош референти, лейтенант.

Ўхшаш мақолалар

Ҳаммасино кўриш►

71

Сонларни танлаш

08 декабр, Шанба  
71 70 69 68 67 66 65
64 63 62 61 60 59 58
57 56 55 54 53 52 51
50 49 48 47 46 44 43
42 41 40 39 38 37 36
35 34 33 32 31 30 29
28 27 26 25 24 23 22
21 20 19 18 17 16 15
14 13 12 11 10 9 8
7 6 5 4 3 2 1

Ҳаммасини кўриш ►

Хабарлар

БОШ ҚОМУСИМИЗ – ФАРОВОН ҲАЁТИМИЗ АСОСИ

Тошкент вилояти ИИБда Конституциямиз қабул қилинган кун муносабати билан тадбир бўлиб ўтди.



Ҳаммасини кўриш ►

Кўп ўқилганлар

  • ВАТАНИМИЗ ТАРАҚҚИЁТ ЙЎЛИНИНГ ҲУҚУҚИЙ КАФОЛАТИ


    Ўзбекистон Рес­публикаси Конс­титуцияси қабул қилинганининг 26 йиллиги муносабати билан 7 декабрь куни «Ўзбекистон» халқаро анжуманлар саройида тантанали маросим бўлиб ўтди. 

    ✔ 3    🕔 11:44, 10.12.2018
  • ДОЛЗАРБ МАВЗУЛАРДА МАЪЛУМОТЛАР БЕРИЛДИ


    Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси томонидан оммавий ахборот воситалари ходимлари учун брифинг ташкил этилди.

    ✔ 3    🕔 11:42, 10.12.2018
  • КАМ ТАЪМИНЛАНГАНЛАР ДОИМИЙ ЭЪТИБОРДА


    Самарқанд вилояти Жомбой тумани Алишер Навоий номидаги маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида истиқомат қилувчи Ҳасанжон Раббимовнинг қувончи ичига сиғмайди. Негаки, унга кўпдан бери орзу қилган ногиронлик аравачаси олиб келинди.


    ✔ 3    🕔 11:37, 10.12.2018
  • ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТИЗИМИДА  ПРОБАЦИЯ ХИЗМАТИ ТАШКИЛ ЭТИЛАДИ


    Сўнгги икки йил ичида ички ишлар органларини халқ, жамият ва давлат манфаатларини ҳимоя қиладиган тузилмага айлантириш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилди. 

    ✔ 37    🕔 11:54, 03.12.2018
  • МАҚСАД – ЙЎЛ ҲАРАКАТИ  ХАВФСИЗЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШ


    Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирларнинг қабул қилингани ва жиноий жавобгарликдан озод қилиш институтининг такомиллаштирилгани муносабати билан «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига жамоат хавфсизлигини таъминлашга қаратилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун кучга кирди. 

    ✔ 32    🕔 11:53, 03.12.2018
  • ОР-НОМУС, ҚАДРИЯТ ВА МИЛЛАТ ТИМСОЛИ


    Ассалом, ор-номус, қадрият, миллат тимсоли! Пойингга бош уриб келдим мен бугун. Қара, сени ўпиб қилар қасамёд, зарра гард юқтирмай асрамоқ учун, тиз чўкиб қаршингда юрт ўғлонлари. 

    ✔ 71    🕔 11:29, 19.11.2018
Ҳаммасини кўриш ►
;