Сўнгги йилларда мамлакатимизда туризм салоҳиятини юксалтириш борасида салмоқли ишлар амалга оширилмоқда. Шунингдек, туристлар учун қулай шароитлар яратиш ҳамда Ўзбекистоннинг ташриф учун хавфсиз мамлакат сифатидаги имижини шакллантиришга қаратилган тизимли ислоҳотлар олиб борилмоқда.
Хусусан, соҳага оид қатор ҳуқуқий-меъёрий ҳужжатлар қабул қилиниб, амалиётга татбиқ қилинмоқда. Натижада юртимиз туризм соҳаси миллий иқтисодиётнинг устувор йўналишларидан бири сифатида жадал ривожланмоқда. Соҳага қаратилаётган алоҳида эътибор натижасида тарихий обидаларимиз ва бошқа хушманзара жойларимизга ташриф буюрувчи чет эл ва маҳаллий сайёҳлар сони йилдан-йилга ошиб бормоқда.
Ҳар бир мамлакат туризмининг ривожланиши хорижий валюта оқими, аҳоли бандлигини ошириш ҳамда кичик ва ўрта бизнес салоҳияти кенгайиши ҳисобига ялпи ички маҳсулот ўсишига хизмат қилади. Пировардида инфратузилма ривожланади, маҳаллий аҳолининг турмуш тарзи яхшиланади. Хорижий тиллар ва миллий меросни билиш орқали аҳолининг маданий саводхонлиги юксалади.
Ўзбекистонда туризм ҳақида сўз борганда, биринчи навбатда, Самарқанд, Бухоро ва Хива каби ЮНЕССО Бутунжаҳон мероси рўйхатидан ўрин олган шаҳарлар кўз олдимизга келади. Юртимиздаги ҳар бир шаҳарни бориб кўриш учун юзлаб сабаб топиш мумкин. Тошкент, Қўқон, Андижон, Шаҳрисабз ҳам замонавий қиёфадаги, бағрида кўплаб тарихий обидалар жо бўлган ҳудудлардир.
Юртбошимиз раислигида ўтказилган ҳудудларнинг туризм салоҳиятини ошириш, хорижий инвестиция лойиҳаларини жадаллаштириш масалалари муҳокамаси бўйича видеоселектор йиғилишида сўнгги йилларда мамлакатимизда туризм хизматлари экспорти
1,6 баробарга ошиб, 3 миллиард 500 миллион долларга етгани таъкидланди. Ушбу соҳада 2 мингдан зиёд янги тадбиркорлик субектлари иш бошлади. Ўтган йили хорижий сайёҳлар ташрифи илк бор 10 миллиондан ошди.
Туризм ва сервис инфратузилмаси жадал ривожланиши натижасида сўнгги саккиз йилда туризм соҳасига 6 миллиард 500 миллион доллар сармоя киритилиб, 130 мингта меҳмон ўрни очилди. Мамлакатда 20 та туризм қишлоғи фаолият кўрсатяпти. Бўстонлиқ туманида «Амирсой», «Угам Ривер» курортлари, туризм зоналари ташкил этилди. Паркент туманидаги «Олтин бел» чўққисида янги халқаро тоғ-чанғи зонаси барпо этиляпти. Буларнинг барчаси, жумладан, мамлакатимизнинг тарихи, маданияти ва бой табиати сайёҳлар келишини
2–3 карра кўпайтириш мумкинлигини кўрсатмоқда.
Тошкент вилоятининг Бўстонлиқ туманидаги «Чорвоқ дарвозаси» мажмуаси туризмни ривожлантириш учун истиқболли масканлардан бири ҳисобланади. Яна бир лойиҳа Яшнобод туманида океанариум қуришга қаратилган. Янги сайёҳлик обекти 20 гектар майдонни эгаллайди. Унинг ёнида савдо-меҳмонхона мажмуасини қуриш режалаштирилган бўлиб, бу 1,6 мингта иш ўрни яратиш имконини беради. Шу билан бирга, Чорвоқ сув омбори қирғоғида 10 та кичик зоналарга бўлинган халқаро сайёҳлик марказини қуриш режалаштирилмоқда.
Ички туризмнинг ривожланиб бориши натижасида статистика маҳаллий сайёҳлар сони 23 миллион нафарга етганини кўрсатмоқда. Лекин ҳалигача бошқа вилоятларга саёҳатга бормаганлар кўп топилади. Шу боис Президентимиз ташаббуси билан ҳар ойнинг бир шанба-якшанбаси «Оила ва жамоа билан саёҳатга чиқиш куни», деб эълон қилинди.
Тарихнинг энг муҳим аҳамияти – у ўтмишимиздан сабоқ бериб, умуминсоний қадриятлар ва юксак маънавият тимсолида бунёдкорлик ва эзгуликка қараб интилишни, ҳеч қачон ёвузлик билан мақсадга эришиб бўлмасликни, ҳар қандай вазиятда ҳам тарихий ҳақиқат билан ёндашишни ўргатади. Бу борада юртимизда кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, ёшлар ўртасида турли йўналишларда мусобақалар ўтказилиб, ғолибларга Ўзбекистон бўйлаб саёҳат йўлланмаси совға қилинмоқда. Бу келажак авлоднинг ҳам соғлом бўлишига, ҳам тарихий илдизларимиз бўлмиш обидаларни ўз кўзи билан кўриб, маънавий озуқа олишида катта замин бўлиб хизмат қилади.
Шунингдек, «Ўзбекистонда яна бир кун саёҳат» дастури амалга оширилмоқда. Унга кўра, вилоятлараро туризм обектларини ўзаро боғловчи «республика туризм ҳалқалари» ҳамда туман ва шаҳарлар ўртасида «ҳудудий туризм ҳалқалари» ташкил этилмоқда. «Тўрт фаслнинг ҳар бирида саёҳат» дастури амалга оширилмоқда. Масалан, баҳор ва куз фаслларида экологик, экстремал, тиббий ва соғломлаштириш, ёзда сув ҳавзалари ва оромгоҳлар, қишда экстремал туризм ва тоғ-чанғи зоналарининг имкониятлари тарғиб қилинади. Мазкур туризм мавсумларининг очилиши учун фестиваллар ташкил этилиши ҳам сайёҳлар оқимини оширади.
Ички ва ташқи туризмни ривожлантириш мамлакатнинг барқарор иқтисодий ўсиши ва ижтимоий трансформациясида муҳим аҳамиятга эга бўлиб, Ўзбекистоннинг минтақадаги етакчи туризм йўналиши сифатидаги мавқейини мустаҳкамлайди. Бу борада яна бир муҳим масала сайёҳлар хавфсизлигини таъминлашдан иборатдир. Ички ишлар вазирлиги Транспорт ва туризм обектларида хавфсизликни таъминлаш департаменти томонидан олиб борилаётган саъй-ҳаракатлар замирида юртимизга келаётган сайёҳларга ўзларини хавфсиз сезиши учун барча зарур шароитлар яратилган.
Хавфсиз туризмни таъминлаш бўйича яратилган тизим туристик жойларда ҳамда туристлар томонидан республика бўйлаб ҳаракатланиш учун фаол фойдаланилаётган темирйўл ва ҳаво-транспорт инфратузилмаси обектларида жамоат тартибини сақлаш, ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш ва жиноятчиликка қарши курашиш чора-тадбирларини ўзида бирлаштиради.
Сайёҳлик обектлари ҳудудида ходимларга хорижий ҳамда маҳаллий сайёҳлар турли масалаларда кўмак сўраб мурожаат қилишади. Камида 2–3 та хорижий тилни биладиган ходимларнинг хушмуомалалик билан ўз вақтида кўрсатилган амалий ёрдамлар доирасида сайёҳларнинг йўқолган ҳамёни ва бошқа буюмлари топилиб, ўз эгаларига қайтарилмоқда. Бу ҳам ходимларнинг ҳуқуқбузарликлар профилактикасини таъминлаш ва жиноятчиликнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирларнинг натижаси аслида. Ушбу саъй-ҳаракатларга муносиб жавоб сифатида сайёҳларнинг миннатдорлик сўзлари ходимларнинг беминнат хизматларига берилган муносиб баҳодир.
Хулоса ўрнида шуни айтиш мумкинки, туризм соҳасини ривожлантириш, биринчи навбатда, дунё ҳамжамиятида юртимизнинг мавқейини мустаҳкамлайди. Чет эл инвесторлари учун янги имкониятлар ва ишончли ҳамкорлик эшикларини очади. Республикамизнинг макроиқтисодий кўрсаткичлари барқарорлигига, аҳоли даромадлари, бандлиги ва тадбиркорлиги каби кўрсаткичларнинг яхшиланишига омил бўлиб, хизматлар соҳасининг янада такомиллашувига замин бўлади.
Сарвар СОБИРОВ,
ўз мухбиримиз.
