Ғазнавийларнинг буюк ҳукмдорларидан Султон Маҳмуд Собуктакин ислом динини ёйиш учун Ҳиндистонга ўн саккиз маротаба юриш қилади. Шуларнинг бирида мушкул вазиятда қолади. Шунда у Аллоҳга ёлвориб: “Эй Раббим, агар шу жангда ғолиб чиқсам, қўлга киритганим ўлжанинг барчасини фақирларга тарқатаман”, деб аҳд қилади.
У ғолиб келади ва кутилганидек катта бойликни қўлга киритади. Ғазнага қайтиб келгандан кейин бойликни муҳтожларга улаша бошлайди. Аммо бунга вазир ва амирлари қарши чиқади: “Эй улуғ султон, нималар қиляпсиз, ахир, шунча хазина, олтинлар, инжулар, дуру жавоҳирни фақирларга тарқатиб бўларканми? Улар ҳатто буларнинг қийматини ҳам билмайди. Қолаверса, салтанат хазинасининг ҳам бу бойликка эҳтиёжи йўқ эмас”, дейишади. Султон эса бу ишни Аллоҳга берган ваъдаси учун қилаётгани билдиради, лекин амирлар эътироз билдиришда давом этади.
Ноилож қолган султон замонасининг ҳақиқий фозилини ҳузурига чиқариб, фикрини сўрайди. Донишманд: “Султоним, бу ерда сизни иккиланишга мажбур қиладиган ҳеч нарса йўқ, ҳаммаси оддий ва аниқ намоён бўлиб турибди. Агар Аллоҳга бошқа ишим тушмайди, десангиз, дарҳол одамларингиз айтганини қилинг, бойликни хазинага қўйинг. Аммо Аллоҳга яна ишингиз тушадиган бўлса, берган ваъдангизни бажаринг, қўлга киритганларингизни фуқарога тарқатинг”, дейди.
Султон унинг айтганларини бажаради.
Феруза РАҲМОНҚУЛОВА тайёрлади.