Хавфсизлик камари – ҳимоя воситаси бўлиб, ҳайдовчи ёки йўловчини йўл-транспорт ҳодисаси, тўқнашув ёки кескин тўхташ содир бўлганда ушлаб қолишга мўлжалланган. Тўқнашув (автоҳалокат) содир бўлганда хавфсизлик камари олд ва орқа ўриндиқдаги йўловчи ёки ҳайдовчи учун ўлим хавфини тўқнашувнинг турига қараб 2 бараварга, тўқнашган автомашина ағдарилган вақтда 5 бараварга камайтиради.
Хавфсизлик камари яратилиш тарихига назар солсак. ХИХ аср бошида инглиз олими Жорж Кейли томонидан хавфсизлик камарини қўллаш таклифи берилган. 1885-йил Ақшда илк бор ушбу мосламага патент берилган. 1903-йил Луис Рено беш нуқтали хавфсизлик камарини ихтиро қилган. 1909-йил Англияда спирал пружина ва катта лентали йўловчини ўриндиқда ушлаб қолишга мўлжалланган хавфсизлик мосламаси ихтиро қилинган.
1913-йил авиация тарихида хавфсизлик камарини илк бор Адолф Пегу қўллади, аммо, 1930-йилга келиб хавфсизлик камари самолётларда қўлланилиши тўхтатилган. 1920-йилнинг бошида хавфсизлик камаридан пойгачилар фойдалана бошлаганлар. Аммо ўша вақтлардаги хавфсизлик камарлари кундалик фойдаланиш учун ноқулай бўлганлиги сабабли автомобиллар орасида оммалашмаган. 1950-йиллар охирида «Волво» швед автомобил компаниясининг инженери Нилс Болин уч нуқтали хавфсизлик камари ихтиро қилди. Йиллаб тажриба ва амалиётлар синови натижасидан сўнг Болин, йўловчиларни елкасидан бел қисмигача тортилган камар энг қулайи деб хулоса қилди. Қолаверса, бундай хавфсизлик камари қўл билан тиқишга қулай деб ҳисобланди. Бундай хавфсизлик камарларини «Волво» компанияси 1959-йилда оммага намойиш қилди. Шу тариқа илк бор 1957-йил Швеция автомобиллар учун хавфсизлик камари тақиш мажбуриятини қонунга киритган биринчи мамлакат бўлди.
Феруз ЙЎЛДОШОВ,
ўз мухбиримиз.